Terugblik Kennisdag V&R 2026

“V&R Kennisdag 2026 – terugblik”

De V&R Kennisdag zag er dit jaar anders uit dan normaal. Geen statische presentaties, wel interactie over de houdbaarheid van onze crisisbeheersing. Samen met de sprekers, workshopleiders en aanwezigen maakten we een ’tijdreis’ om te leren van lessen in crisisbeheersing uit het verleden, kritisch te kijken naar het heden en een blik te werpen op de onzekerheid in de toekomst. Dankzij alle interactie kijken we terug op een enorm interactieve en inspirerende dag!  Lees hieronder een samenvatting van deze dag.

De Speld Live!

Hoe weerbaar zijn we eigenlijk? Met die vraag nam ‘De Speld Live’ het podium en stelde direct onze digitale vaardigheden en survival skills op de proef. In sneltreinvaart namen Rutger Mollee en Imke Smit ons mee langs onderwerpen als toekomstige kantoorkleding in een warmer klimaat en onze algehele zelfredzaamheid. Via ‘body counting’ maakten ze dit thema op een scherpe manier bespreekbaar, waarbij de (hilarische, niet bepaald ontspannende) oefeningen tussendoor zorgden voor de nodige relativering. De conclusie was helder: zolang we erom kunnen lachen, is onze weerbaarheid gewaarborgd. Met deze dynamische kick-off was de toon gezet voor de workshops die volgden.

Workshops

Workshop 1: Terug naar de basis (vóór 2000)
Tijdens de eerste workshop gingen we terug in de tijd. Wat als alle computers en smartphones uitvallen? De vraag was: hoe organiseren we dan de hulp? Deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over het werken zonder de digitale hulpmiddelen van vandaag. Hierbij was de uitdaging: denk simpel. In plaats van ingewikkelde digitale systemen, werken simpele oplossingen vaak beter. Deelnemers bedachten concrete ideeën, waaronder:

• Fysieke mededelingenborden in de wijk.
• Mensen opleiden tot stadsomroeper bij noodsteunpunten.
• Afspraken maken met lokale duivenhouders en maneges voor het versturen van noodberichten.

De belangrijkste les is dat zelfredzaamheid vooral lokaal moet ontstaan. Stimuleer inwoners om zelf oplossingen te bedenken, maar maak het niet te ingewikkeld.

Workshop 2: De realiteit van nu (2024–2035)
De tweede workshop ging over de vraag: waar zijn we als individu, als organisatie en als samenleving écht klaar voor? Waar de focus lange tijd vooral lag op kortdurende incidenten, vraagt de huidige realiteit om een bredere blik op de langdurige uitval van vitale infrastructuur en wat dat van het individu, de samenleving én organisaties vraagt.

Deelnemers gingen met elkaar ‘over de streep’ om hun eigen weerbaarheid en die van hun omgeving te toetsen. De uitkomst was herkenbaar en confronterend: veel mensen weten wat ze bij stroomuitval moeten doen, maar bij langdurige uitval wordt het ingewikkelder. Ook op buurtniveau zit een kwetsbaarheid: mensen kennen hun buren vaak wel, maar weten niet altijd wie hulp nodig heeft, wie kan helpen en welke middelen beschikbaar zijn.

Tegelijkertijd werden er sterke voorbeelden gedeeld van dorpen en straten waar weerbaarheid al concreet is georganiseerd, bijvoorbeeld via buurtzorgcirkels of lokale structuren. Op organisatieniveau is de voorbereiding vaak verder ontwikkeld, maar ook daar zitten grenzen aan. Noodstroomvoorzieningen helpen, maar continuïteit hangt vaak alsnog af van logistiek, ICT en afhankelijkheden buiten de eigen organisatie.

De workshop maakte duidelijk dat weerbaarheid niet alleen draait om een noodpakket, draaiboek of noodstroomvoorziening. Het gaat vooral om de samenhang tussen individu, buurt, organisatie en overheid. Juist door die verbindingen vooraf concreet te maken, wordt weerbaarheid meer dan een plan op papier.

Workshop 3: Het ondenkbare voorspellen (vanaf 2036)
In de laatste workshop keken we ver vooruit naar het jaar 2036 en daarna. We keken naar hoe we moeten omgaan met extreem weer en kunstmatige intelligentie (AI). Zo namen de deelnemers lastige scenario’s door, van extreme weersomstandigheden met droogte en watertekort als gevolg, tot een cyberaanval met als gevolg een gevaarlijke gaswolk naar een stad waar evacuatie onmogelijk was.

De les was: hoe vreemd of futuristisch een crisis ook is, we vallen uiteindelijk altijd terug op onze vaste manier van crisismanagement en de zaken die we wel weten. Als gewone systemen en routes niet werken, moeten we focussen op lokale zelfredzaamheid. De belangrijkste les voor de toekomst is dat we nieuwe techniek, zoals drones en AI, juist moeten gebruiken om goede besluiten te nemen, ook (of misschien wel juist) als we niet alle informatie hebben. Kortom, we moeten besluiten nemen met onzekerheid.
Of de crisis zich nu in het verleden, het heden of de verre toekomst afspeelt, effectieve crisisbeheersing valt of staat met flexibiliteit, improvisatievermogen en het durven omarmen van de chaos.

Heb je naar aanleiding van dit bovenstaande nog vragen óf wil je juist in gesprek gaan over een specifiek thema/onderwerp? Neem dan gerust contact met ons op!