terug naar het overzicht

Kennispunt

Wat leren rapporten van de Mexicaanse griep ons?
Blog

Wat leren rapporten van de Mexicaanse griep ons?

dinsdag 24 maart 2020 - Mathieu van Roessel

Mathieu van Roessel is medior trainer en adviseur bij V&R. Zijn aandachtsgebieden zijn zorg en operationele processen. Hij heeft in 2009 als sleutelfunctionaris GHOR bijgedragen aan de beheersing van de Mexicaanse griep.

“Samenwerking sleutelwoord voor zorginstellingen”


De gezondheidszorg wordt momenteel zwaar belast door het coronavirus. Een verhoogde zorgvraag en een teruglopend zorgaanbod door ziekte of uitval, zorgen voor een forse disbalans. De overheid buigt zich over het voorkomen van een piek in de zorgvraag.

Massaal breiden zorginstellingen hun aanbod uit door het activeren van hun zorgcontinuïteitsplan. Denk aan extra handjes en bedden, het intrekken van verlof en langere diensten. In deze blog vat ik samen wat de leerpunten zijn uit de rapporten van de Mexicaanse griep uit 2009. Want zorgverleners hebben nu wel wat beters te doen dan deze dikke rapporten doornemen.

Wat kunnen we leren van de Mexicaanse grieppandemie?
Vrijwel alle instellingen in de sector gezondheidszorg beschikken over een zorgcontinuïteitsplan. Zorginstellingen houden er veelal rekening mee dat 30% of meer van het personeel tegelijkertijd afwezig kan zijn en hebben daar hun plannen op gebaseerd. De IGZ en IJZ achten dit voldoende.
Bron: Rapport zorginstellingen tijdig voorbereid op grieppandemie, IGZ en IJZ, 2009

Goed om te weten is dat 100% van de aangeschreven bedrijven werkzaam in de sectoren energie, telecommunicatie/ICT, drinkwater, financieel en transport beschikt over een continuïteitsplan.
Bron: Eindrapport project continuïteit bij grieppandemie, ministerie van BZK i.s.m. ministerie van VWS, 2010

Uit de rapporten blijkt dat instellingen met name beschrijven welke zorg altijd doorgang moet vinden. De belangrijkste maatregelen zijn: 

  • het verschuiven van personeel

  • uitbreiden van bestaande dienstverbanden

  • het inschakelen van studenten, vrijwilligers en/of familie (bekijk ook figuur 1).

Verdere aandachtspunten uit de rapporten (bekijk ook figuur 2):

  • In 2009 had slechts 41% van instellingen afspraken gemaakt om inzicht te krijgen in de personeelscapaciteit van collega-instellingen. 

  • 70% van de instellingen heeft beschreven hoeveel personeel er minimaal nodig is in de ondersteunende processen. De meest kwetsbare ondersteunende processen zijn:

    • ICT

    • Techniek (denk bijvoorbeeld aan technici van beademingsapparatuur)

    • Voedselvoorziening

    • Schoonmaak

Wat blijkt uit deze informatie?
Samenwerking binnen de sector lijkt het sleutelwoord. Binnen een instelling is in 85% van de gevallen inzichtelijk hoe de personele capaciteit ervoor staat. Een actueel overzicht van collega-instellingen is er in de meerderheid van de gevallen niet.

Onderneem vooral deze acties:

  • Zoek actief samenwerking met collega-instellingen op. Dit zou bijvoorbeeld kunnen lopen via het crisisteam. Gegevensuitwisseling op de volgende thema’s is wenselijk:

    • Delen van knelpunten in de ondersteunende processen 'techniek', 'voedselvoorziening' en 'schoonmaak'. Een gezamenlijke poule van specialisten binnen deze processen inzetten waar de nood het hoogst is.

    • Delen van personeelstekorten: een flexpool van studenten, familie of vrijwilligers kan binnen een sector de oplossing bieden voor tijdelijke tekorten bij instelling A of B.

    • Delen van capaciteit: mogelijk heeft een collega-instelling nog bedden of plekken vrij, daar waar jullie capaciteitstekort hebben. We zien dit nu ook al gebeuren bij de ziekenhuizen. 

  • Leg contact met de GHOR uit je regio: vraag hen hoe jullie binnen de sector en de keten moeten samenwerken en informatie uitwisselen (ROAZ, RONAZ, sectorale overleggen, Actiecentrum GHOR, etc.).

  • Deel dagelijks informatie: de GHOR kan je vertellen waar en hoe dit aangeleverd moet worden.

Fig. 1: Maatregelen voor vervanging personeel en het percentage zorginstellingen dat deze  maatregelen in het continuïteitsplan heeft beschreven.

Fig. 2: Wat is er beschreven in de zorgcontinuïteitsplannen? 

terug naar het overzicht

Reageren

Mathieu van Roessel

Trainer Mathieu van Roessel

mathieu@v-r.nl
06-57634908
terug naar het overzicht